FacebookTwitterGoogle+Yahoo Messenger
۱۰:۰۰ - چهارشنبه ۰۷ خرداد ۱۳۹۳

روغن گل مغربی و کاربردهای درمانی آن

گل مغربی بومی آمریکای شمالی است و روغن آن که معمولا با روش فشردن سرد استخراج میشود، دارای مقادیر قابل توجهی گاما لینولنیک اسید(GLA) است.

 به گزارش پایگاه خبری شهرستان شاهین شهر و میمه “شاهین نا

روغن گل مغربی و کاربردهای درمانی آن

مقدمه
گل مغربی(evening primrose) با نام علمی Oenothera biennis ، بومی آمریکای شمالی است و روغن آن که معمولا با روش فشردن سرد استخراج میشود، دارای مقادیر قابل توجهی گاما لینولنیک اسید(GLA) است. این روغن به طور تقریبی ۷۲% لینولئیک اسید و ۱۳% گاما لینولنیک اسید دارد.GLA پیش ساز حد واسط ایکوزانوئیدهای مشخصی است که برای اعمال فیزیولوژیک طبیعی ضروری هستند وکمبود آنها میتواند به بیماریهای مختلف التهابی، اتوایمیون و نئوپلاستیک منجر گردد. (۱)
فرآورده های حاوی این روغن به عنوان درمان کمکی در نوروپاتی دیابتی (۵- ۲)، آرتریت روماتوئید (۸-۴و۲)، بیماری اسکلروز متعدد (MS) (6-5و۲)، سندرم پیش از قاعدگی(PMS)، درد پستان پیش از قاعدگی و درمان اختلال نعوظ، خصوصاً ناشی از دیابت و اختلالات میکرووسکولار دیابت تجویز میشوند.
نتایج مطالعات فارماکولوژیک و بالینی
کارآزماییهای بالینی فوائد روغن گل مغربی(EPO)، را در مواردی مانند نوروپاتی دیابتی، هایپرتانسیون، درد پستـان،‌ سندرم پیش از قاعدگی، اوستئوپروز و زوال عقلی (dementia) نشان داده اند. روغن گل مغربی دارای اثرات ضد التهاب؛ تصحیح کمبود اسید چرب ضروری omega-6؛ بهبود سنتز ایکوزانوئیدهای متسع کننده عروق (vasodilator)؛ تصحیح جریان خون اعصاب و نقائص سرعت هدایت عصبی در بیماران دیابتی است. GLA یکی از اسیدهای چرب ضروری است که بدن قادر به تولید آن نیست و مانند ویتامینها باید از طریق غذا و مکملهای غذایی به بدن برسد. بخشی از خصوصیات مفید این فرآورده ناشی از افزایش تولید پروستاگلاندین E1 می‌باشد که دارای اثرات ضدالتهابی است. در ذیل به نتایج چند کارآزمایی بالینی اشاره میشود:
طی ۱۷ سال تا ۱۹۹۲ در کلینیک درد پستان کاردیف (Cardiff Mastalgia Clinic)، ۳۲۴ بیمار مبتلا به درد دوره‌ای و ۹۰ بیمار مبتلا به درد غیر دوره‌ای پستان؛ درمانهای دارویی مختلفی را در کارآزماییهای بالینی دریافت نمودند. در بیمارانی که به درمان پاسخ دادند، دانازول مؤثرترین دارو بود (تقریباً ۷۰%) و بروموکریپتین و روغن گل مغربی تأثیر یکسانی داشتند (تقریباً ۴۵%). همچنین بیماران دریافت کننده روغن گل مغربی عوارض جانبی کمتری گزارش نمودند. (۹)
در کارآزماییهای موازی، راندوم، دو سو بیخبر و کنترل شده با پلاسبو در ۷ مرکز انگلستان و فنلاند، ۱۱۱ بیمار مبتلا به نوروپاتی خفیف دیابتی، GLA (480 میلیگرم در روز) یا پلاسبو را طی مدت ۱ سال دریافت نمودند و بوسیله تستهای استاندارد مورد ارزیابی قرار گرفتند. در گروه درمانی تغییر مطلوب قابل توجه در ۱۳ پارامتر از ۱۶ پارامتر مورد پژوهش مشاهده شد که نشانگر اثربخشی مفید آشکار روی سیر نوروپاتی خفیف دیابتی بود. جنس،‌ سن، نوع دیابت، سن شروع یا دوره دیابت اثر شایان توجهی روی نتیجه نداشت. با اینحال، درمان در بیمارانی که دیابت آنها نسبتاً ‌خوب کنترل شده بود، اثر بیشتری داشت. بیماران می توانستند کارآزمایی را برای مدت ۱۲ ماه دیگر ادامه دهند و به تمامی کسانیکه در این دوره شرکت کردند GLA (به مقدار نامشخص) داده شد و بهبودی طی این دوره نیز ادامه یافت. (۹)
۲۲ بیمار مبتلا به پلی نوروپاتی دیستال دیابتی که در یک مطالعه دو سو بیخبر با کنترل پلاسبو شرکت کرده بودند؛ روزانه ۳۶۰ میلی‌گرم GLA یا کپسولهای پلاسبو را برای مدت ۶ ماه دریافت نمودند. بیماران گروه درمانی بهبودی قابل توجه در نشانه های پلی‌نورپاتی دیستال دیابتی را نشان دادند. (۹)
در یک کارآزمایی راندوم، دوسو بیخبر با کنترل پلاسبو در مدت ۲۴ هفته، ۳۷ بیمار مبتلا به آرتریت روماتوئید و سینوویت فعال روزانه ۴/۱ گرم GLA یا پلاسبو دریافت نمودند. در مقایسه با گروه دریافت کننده پلاسبو که در آنها علائم و نشانه های فعال بودن بیماری تغییری نکرده یا بدتر شده بود، درمان با GLA منجر به کاهش قابل‌توجه در علائم و نشانه های فعال بودن بیماری گردید.(P<0.05) (9) در یک کـارآزمایی بـالینی دو سو بیخبر بـا کنترل پلاسبو، ۵۶ بیمار مبتلا به آرتریت روماتوئید فعال، GLA (8/2 گرم در روز) یا پلاسبو (روغن گل آفتابگردان) را بمدت ۶ ماه دریافت نمودند. بدنبال این مرحله، به تمامی بیماران به صورت یک سو بیخبر برای مدت ۶ ماه GLA داده شد. درمان با GLA منجر به کاهش قابل توجه در علائم ونشانه های فعال بودن بیماری شد. در مقایسه با ۴ نفر از ۱۹ نفر در گروه پلاسبو، برای بیشتر بیماران گروه درمانی (۱۴ نفر از ۲۲ نفر) حداقل ۲۵ درصد بهبودی در ۴ پارامتر اندازه‌گیری شده ایجاد گردید. طی ۶ ماهه دوم، هر دو گروه بهبود در فعالیت بیماری را نشان دادند. (۹)
در یک کارآزمایی بالینی اجرا شده ‌در خانه سالمندان، ۴۰ خانم مبتلا به اوستئوپروز تأیید شده به ۴ گروه تقسیم شدند و برای گروهها روغن ماهی، ‌EPO، روغن ماهی بعلاوه EPO یا روغن زیتون (کنترل) ‌برای مدت ۱۶ هفته تجویز گردید. سطوح آلکالن فسفاتاز سرم در گروه دریافت کننده روغن ماهی و گروه دریافت کننده روغن ماهی بعلاوه EPO کاهش یافت که نشانگر افزایش دانسیته مواد معدنی استخوان میباشد. مقادیر اوستئوکلسین که شاخص رشد استخوانی است در گروه دریافت کننده روغن ماهی و به طور قابل توجه تری در گروه دریـافت کننده روغن ماهی بعلاوه EPO افزایش یافت. اگرچه EPO بـه تنهایی اثری نداشت، ‌اثر روغن ماهی روی شاخصهای تشکیل استخوان را احتمالاً بعلت تعادل بیشتر میزان اسید چرب پلاسما، افزایش داد. (۹)
در یک کارآزمایی بالینی کنترل نشده، ۱۲ بیمار مبتلا به هایپرلیپیدمی بمدت ۴ ماه روزی ۳ گرم GLA دریافت نمودند. بعد از درمان؛ مقادیر تری گلیسیرید پلاسما ۴۸ درصد کاهش (P<0.001)، مقادیر HDL 22 درصد افزایش (P<0.01) و مقادیر کلسترول تام و LDL به طور قابل توجهی کاهش یافت. (۹)کپسول نرم ۱۰۰۰ میلی گرمی EPO باریج
دانستن اطلاعات زیر برای تجویز علمی و منطقی دارو ضروری به نظر میرسد:

موارد مصرف :
درمان کمکی در نوروپاتی دیابتی (۵- ۲)، آرتریت روماتوئید (۸-۴و۲)، بیماری اسکلروز متعدد (M S) (6-5و۲)، سندرم پیش از قاعدگی(PMS)، درد پستان پیش از قاعدگی و درمان اختلال نعوظ، خصوصاً ناشی از دیابت و اختلالات میکرووسکولار دیابت.

مقدار مصرف:
۲ بار در روز هر بار ۲-۱ کپسول نرم یا طبق دستور پزشک

موارد منع مصرف:
وجود حساسیت شناخته شده نسبت به اجزاء فراورده
برخلاف گزارشات اولیه در اوایل دهه ۸۰ میلادی مبنی بر دخالت احتمالی روغن بذر گل مغربی در کاهش آستانه تشنج و بروز اپی‌لپسی تمپورال به خصوص در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی یا بیمارانی که مبتلا به صرع هستند و از داروهای ضد صرع مانند فنوتیازین ها استفاده می‌کننـد، مشخص شده است که مصرف لینولئیک اسید و گاما لینولنیک اسید نه تنها در اپی لپسی خطری ندارد بلکه مصرف طولانی مدت خوراکی لینولئیک اسید و آلفا لینولنیک اسید( در ترکیب ۴ به ۱) موجب محافظت از رت ها در ابتلا به تشنج در ۴ مدل مختلف اپی لپسی میشود لذا تشنج به عنوان عارضه یا مورد منع مصرف روغن گل مغربی مطرح نیست.‌‌‌‌‌‌‌ (۱۰)

مصرف در دوران بارداری و شیردهی:
مثل همه داروها، در ارتباط با استفاده از این فرآورده در طول سه ماهه اول بارداری، رعایت احتیاط توصیه می‌شود. مصرف این دارو در دوران شیردهی بی خطر است زیرا شیر مادر دارای لینولئیک اسید و گاما لینولنیک اسید می باشد.

عوارض جانبی:
هیچ گونه واکنش جانبی مهمی گزارش نشده است.

تداخلات دارویی:
هیچ گونه تداخل دارویی مهمی گزارش نشده است.

نکات قابل توصیه:
فرآورده را از دید و دسترس اطفال دور نگهدارید.
بلافاصله پس از مصرف، در ظرف را محکم ببندید و دور از نور، در دمای ۳۰-۱۵ درجه سانتی‌گراد نگهداری نمایید.
در بیماران مبتلا به درد پستان، قبل از درمان با این دارو باید تشخیص سرطان پستان رد شده باشد.
به پزشکان توصیه میشود در بیماران تحت درمان با داروهای ضدتشنج یا دارای سابقه تشنج، اثرات این دارو را به دقت پایش نمایند.

References:
۱٫N. A. Michael Eskin. Borage and evening primrose oil. Eur. J. Lipid Sci. Technol. 2008, 110, 651–۶۵۴
۲٫Ara DerMarderosian, The Review of Natural Products, Fact & Comparison, 6th ed.2010:517-520
۳٫Keen H, et al. Treatment of diabetic neuropathy with gamma-linolenic acid. The gamma-Linolenic Acid Multicenter Trial Group. Diabetic Care, 1993;vol 16. No 1.pages 8-15
۴٫PDR for Herbal Medicine.3rd Edition,2004, 309-314.
۵٫J.Barnes, L.Anderson, J.Phillipson. Herbal medicine 3rd ed. Pharmaceutical press,2007:251-255
۶٫Martindale, The complete drug references, 36th ed., 2009:2302
۷٫Belch J J F, et al. Effect of altering dietary essential fatty acids on requirements for non-steroid anti-inflammatory drugs in patients with rheumatoid arthritis: a double blind placebo controlled study. Annals of the rheumatic Diseases, 1988; 47, 96-104.
۸٫Soeken K.L., et al. Herbal medicines for the treatment of rheumatoid arthritis: a systematic review. Rheumatology 2003; 42,652-659.
۹٫ بخردی رضا. گیاه درمانی نوین. قم. چاپ دفتر تبلیغات اسلامی. ۱۸۵:۱۳۸۳-۱۶۳
۱۰٫B.K. Puri. The safety of evening primrose oil in epilepsy. Prostaglandins, Leukotrienes and Essential Fatty Acids, 77(2007) 101–۱۰۳

دکتر رضا بخردی

پاسخ دهید

توجه: از انتشار نظرات توهین آمیز معذوریم.