پس از دههها انتظار و پیگیری مستمر مردم و مالکان؛
«قلعه تاریخی مورچهخورت؛ میراثی در انتظار احیا»
قلعه تاریخی مورچهخورت، بهعنوان یکی از بزرگترین و ارزشمندترین مجموعههای خشتی ایران، سالهاست در انتظار تعیین تکلیف وضعیت مالکیت و صدور اسناد رسمی به سر میبرد؛ مطالبهای که مردم، مالکان و فعالان میراث فرهنگی معتقدند تأخیر در رسیدگی به آن، روند حفاظت و مرمت این اثر کمنظیر تاریخی را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «شاهین پرس»؛ قلعه تاریخی مورچهخورت در شهرستان شاهینشهر و میمه، نهتنها یک بنای تاریخی، بلکه بخشی از هویت فرهنگی و تاریخی منطقه به شمار میرود؛ بنایی که با وجود برخورداری از ظرفیتهای کمنظیر معماری، گردشگری و فرهنگی، سالهاست به دلیل پیچیدگیهای مالکیتی و ثبتی، با مشکلات متعددی مواجه شده و در وضعیت بلاتکلیفی قرار دارد و همچنان در انتظار پایان فرآیندی است که نزدیک به یک قرن به طول انجامیده است.
این مجموعه تاریخی که کارشناسان از آن بهعنوان بزرگترین بنای خشتی مسکونی کشور پس از ارگ بم و یکی از مهمترین سکونتگاههای خشتی جهان یاد میکنند، با وجود ثبت در فهرست آثار ملی، هنوز از تعیین تکلیف کامل وضعیت مالکیت و صدور اسناد رسمی برای مالکان متعدد آن برخوردار نشده است.
* دههها پیگیری؛ از مطالبه مردم تا وعده مسئولان
به گفته ساکنان و مالکان قلعه تاریخی مورچهخورت، نبود سند رسمی و تعیین تکلیف حقوقی، نهتنها امکان سرمایهگذاری، مرمت و بازآفرینی این مجموعه تاریخی را با مشکل مواجه کرده، بلکه باعث شده بخشهایی از این بنای ارزشمند در اثر فرسایش طبیعی و گذر زمان دچار آسیب و تخریب شود.
آنها میگویند: طی سالهای گذشته، بارها موضوع تعیین تکلیف مالکیت، صدور اسناد رسمی و فراهم شدن بستر قانونی برای حفاظت و احیای این اثر تاریخی را از طریق دستگاههای مختلف پیگیری کردهاند.
به گفته آنان، در طول سالهای گذشته، مسئولان مختلف استانی و کشوری، وزیر و مدیران حوزه میراث فرهنگی، مسئولان ثبت اسناد و سایر دستگاههای مرتبط از این مجموعه بازدید کرده و بر ضرورت تعیین تکلیف و حفاظت از آن تأکید کردهاند، اما تغییر مدیران، پیچیدگیهای حقوقی و تعدد مالکان، موجب شده است بخش مهمی از وعدههای مطرحشده هنوز به مرحله اجرا نرسیده و این بنای ارزشمند همچنان چشمانتظار اقدامات عملی و مؤثر است.
* بزرگترین بنای خشتی منطقه در معرض فرسایش
فعالان حوزه میراث فرهنگی معتقدند ادامه بلاتکلیفی حقوقی و مالکیتی، مهمترین مانع در مسیر حفاظت و مرمت این مجموعه ارزشمند است. نبود امکان اجرای طرحهای جامع مرمتی، عدم امکان جذب سرمایهگذار و محدودیت در تخصیص اعتبارات، موجب شده بخشهایی از این بنای تاریخی در معرض فرسایش طبیعی و تخریب تدریجی قرار گیرد.
قلعه مورچهخورت با وسعتی بیش از ۳۰ هزار مترمربع، برخورداری از برجها و باروهای دفاعی، بازارچه، مسجد، حمام، امامزاده و واحدهای متعدد مسکونی، یکی از کاملترین نمونههای معماری و شهرسازی سنتی در فلات مرکزی ایران محسوب میشود. بر اساس نظر کارشناسان، هسته اولیه این مجموعه به دوره ساسانی و بخش عمده ساختار موجود آن به دوره صفویه بازمیگردد.
* تعیین تکلیف مالکیت؛ نخستین گام نجات قلعه
کارشناسان و دوستداران میراث فرهنگی بر این باورند که تعیین تکلیف وضعیت مالکیت و صدور اسناد رسمی، نخستین و مهمترین گام برای نجات، حفاظت، مرمت، جذب سرمایهگذار و احیای ظرفیتهای گردشگری این مجموعه تاریخی است. به اعتقاد آنان، بدون حل مسائل حقوقی و مالکیتی، امکان برنامهریزی بلندمدت برای مرمت، احیا و بهرهبرداری گردشگری از این اثر ارزشمند وجود نخواهد داشت.
ایجاد پایگاه میراث فرهنگی، تخصیص اعتبارات پایدار، شناسایی و ساماندهی مالکان و تدوین برنامه جامع حفاظت و بهرهبرداری، از جمله مطالباتی است که مردم، مالکان و فعالان حوزه میراث فرهنگی برای نجات این اثر ارزشمند مطرح میکنند.
اکنون و پس از سالها انتظار و پیگیری، مردم، مالکان و فعالان میراث فرهنگی امیدوارند با همکاری اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، اداره ثبت اسناد و املاک و سایر دستگاههای مسئول ذیربط، پرونده تعیین تکلیف قلعه تاریخی مورچهخورت شتاب گرفته و به سرانجام برسد و یکی از مهمترین میراثهای معماری، هویتی و تاریخی استان اصفهان از وضعیت بلاتکلیفی خارج شده و مسیر حفاظت و احیای آن هموار شود.
انتهای خبر/